Bir şirketin ekonomisini etkileyen bu iki kavram, ilişkili ancak farklıdır. Halka arz ile ihraç arasındaki fark nedir denildiğinde kısaca tanımlarını yaparak ikisi arasındaki ayrımı ifade edebiliriz. En temel olarak arzlarda bir şirket hisselerinin tabandaki yatırımcılara satışının duyurulması söz konusudur. İhraç ise hisselerin, yine ihraççı olalar tarafından halka arzla veya arz süreci olmadan satılmasını ifade eder. Bu iki kavramın SPK mevzuatında detaylıca ele alındığını da belirtelim.

Halka Arz Nedir?

Bir şirketin halka arzı söz konusu olduğunda bahsedilen yatırımcılar:

• Yurt içi bireysel
• Yurt içi kurumsal
• Yurt dışı kurumsal
• Şirket çalışanları

olmak üzere 4 ana grupta incelenebilir. Bireysel yatırımcılar herhangi bir yatırım şirketine bağlı olmayan siz-biz gibi kişileri ifade eder. Banka veya borsa aracı kurumlarında yatırım hesabı olan herkes birer bireysel yatırımcıdır. 2025 yılına girdiğimiz şu günlerde ülkemizdeki yurt içi bireysel yatırımcı sayısı 4 milyon civarındadır.

Kurumsal yatırımcılar ise şirketler olarak ifade edilebilir. Yani bir şirket, başka bir şirkete ortak hale gelir. Bireysel yatırımcılara hissedar, kurumsallara ise ortak diyoruz. Çünkü dağıtılan pay adetleri oldukça fazladır. Ayrıca çok sayıda bireysel yatırımcı az sayıda hisse alırken, az sayıda kurumsal yatırımcı ise çok daha fazla paylarda hisse alırlar.

Şirket çalışanları ise her halka arz sürecinde denk geldiğimiz bir yatırımcı grubu değildir. Temelde bireysel yatırımcılardan oluşur. Ancak bazı şirketler, kendi çalışanlarının alabileceği miktarda hisse grubu ayırmaktadır. Bunu bir çeşit vefa olarak düşünebiliriz.

İhraç Nedir?

Yukarıda bahsedildiği üzere ihraç, hisselerin ihraççılar tarafından satılması için kullanılır. Bu bakımdan halka arz ile benzerlik gösterdiğinden bu iki kavram karışmaktadır. Kelime anlamı ise TDK’de belirtildiği gibi dışarıya çıkarmak, ilişkiyi kesmek gibi manalara gelmektedir. Asıl düğümün çözüldüğü yer ise ihraççılar kavramı olacaktır. Çünkü iki kavramda da hisselerin satışı söz konusudur. İhraçta ise ihraççıların satışından söz edilir. Bu nedenle çok kısa olarak da bu kavramı tanıyalım.

İhraççı Ne Demek?

Yine Türk Dil Kurumu sözlüğünde bu kelimenin borsadaki anlamı tam olarak ifade etmektedir. Yapılan sorguda “Hisse senedi, tahvil vb. kıymetli kâğıtları dış piyasaya satmaya yetkili kuruluş.” Anlamı görülmektedir. Halka arz ile ihraç arasındaki fark nedir dediğimizde ise yetki farkı ortaya çıkmaktadır. Halka arzlar, ilgili şirketin yönetim kurulu karalıyla ve SPK onayıyla yapılmaktadır.